جهان اسلام طی سده‌های مختلف يا مانند آن چه در حمله مغول رخ داد، مهاجمان را درون خود جذب و هضم كرد. يا مانند آنچه در جنگ‌های صليبی گذشت، به دفع مهاجمان پرداخت، در ديدگاه مستشرقان، هويت فرهنگی جوامع اسلامی، توحيدی يا حتی اساطيری نيست بلكه سكولار و دنيوی است و به ابعاد تاريخی و جغرافيايی آن محدود می‌شود.