احتمالاً انتظار نداشتید سؤالات این آزمون تا این حد نیاز به تفکر عمیق داشته باشند. در واقع شما از این آزمون «حیرت» کردهاید! اما هنوز وارد «تفکر فیلسوفانه» نشدهاید. با توجه به جمله افلاطون که میگوید: «احساس حیرت، نشانه فیلسوف است و هر فلسفهای ریشه در حیرت دارد»، دلیل آغاز نشدن فلسفه برای شما چیست؟
حیرت برخاسته از بزرگی و عظمت برخی سؤالات، حیرت فلسفی است. آغاز تفکر فیلسوفانه درک عظمت و اهمیت این قبیل سؤالها و ورود به وادی حیرت است. اما باید به این نکته توجه کنیم که عوامل دیگری نیز حیرت انسان را بر میانگیزد؛ مثلا اگر از کسی که همواره از او صدق و درستی دیدهایم، یک دروغ بشنویم، دچار حیرت و تعجب میشویم. بنابراین هر حیرتی، حیرت فلسفی نیست؛ از طرف دیگر ملاک فلسفی بودن یک مسئله نیز، تنها حیرتزا بودن نیست. در این آزمون عامل حیرت، «غافلگیر شدن» شماست؛ زیرا برخلاف انتظار شما سؤالات نیاز به تفکر بسیار عمیقی داشتهاند. چنین حیرتی ملاک فلسفی بودن مسئله و آغاز تفکر فیلسوفانه نیست. گزینههای ۲ و ۳: چه سؤال عمیق و عظیم فلسفی در این آزمون وجود داشته باشد و شما هنوز عظمتش را درک نکرده باشید و چه اصلاً چنین سؤالی وجود نداشته باشد، این مطلب ربطی به پاسخ مورد نظر سؤال ندارد؛ زیرا سؤال مشخص میپرسد: «چرا با وجود اینکه شما حیرت کردهاید، این حیرت نشان از آغاز تفکر فیلسوفانه نیست»؛ پس در پاسخ توقع میرود شما تمایز این «حیرت» را با «حیرت فلسفی» بگویید، نه اینکه دلیل درست دیگری را مطرح کنید. گزینه ۴: ملاک حیرت فلسفی، انسان عاقل است؛ چه دانش آموز باشد و چه فیلسوف.