تمثیل برای توضیح مطالب استفاده می‌شود و با استدلال یا استقرای تمثیلی که یک روش اثبات است، متفاوت است. تمثیل در همۀ علوم حتی ریاضیات و فلسفه کاربرد دارد. مثلاً افلاطون از تمثیل غار کمک گرفت تا مقصود خود را در فلسفه توضیح دهد.