جنبۀ افراطی دو طریقۀ کلامی معتزله و اشعری به ترتیب، چه بود و اصالت بخشیدن به جنبۀ تعبدی دین، روش کلامی چه افرادی بود؟
کلام معتزلی: اصالت عقل، کلام اشعری: ضدیت با عقل. کلامیون اشعری تعبد در دین و عدم تفکر در دین را قبول داشتند.