در روش‌های مبتنی بر سير و سلوک و روش‌های شهودی بر درک درونی است. روش‌هايی كه عرفا برای كسب شناخت دارند در اين مقوله قرار دارد. مهم‌ترين ويژگی اين شيوه، شخصی و غيرقابل تعميم بودن آن روش‌هاست.