الف $\leftarrow $ دولت‌ها در اين كشورها (دولت - ملت‌ها) برای تعيين هويت ملی و چگونگی توزيع مزايا و فرصت‌های سياسی، اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی ميان اقوام و گروه‌های مختلف و همچنين پاسخ گويی به درخواست‌ها و رفع نيازهای آن‌ها، ناگزير از سياست‌گذاری هويتی بودند. ب $\leftarrow $ فاصلۀ ميان وضعيت موجود و وضعيت مطلوب جهان اجتماعی، جامعه‌شناسی را به داوری دربارهٔ ارزش‌ها و انتقاد از آن‌ها می‌كشاند. ج $\leftarrow $ مهم‌ترين علت تداوم باورهای دينی و معنوی در زندگی انسان، نياز فطری آدمی به حقايق قدسی و ماوراء طبيعی است. د$\leftarrow $ حيات معنوی اسلام، افق‌های جديدی را به روی انديشمندان جهان غرب نيز گسترده است و نظريه‌پردازان غربی را كه طی قرن بيستم، سكولاريسم و دنيوی شدن را سرنوشت مشترك و حتمی بشريت می‌دانستند، به تأمل و بازبينی نظريات پيشين خود فراخوانده است.