- ترجمهٔ آثار اروپایی در ایران با ایجاد چاپ‌خانه در زمان فتحعلی شاه آغاز شد. از مهم‌ترین آثار ترجمه شده در این دوره «سرگذشت حاجی بابای اصفهانی» از جیمز موریه است که توسط میرزا حبیب اصفهانی ترجمه شد. - «تاریخ بیداری ایرانیان»، نوشتهٔ ناظم‌الاسلام کرمانی اثری تألیفی در زمینهٔ تاریخ مشروطه است.