در روش تاريخ‌نگاری تحليلی، مورخ با بررسی موشكافانه تمام اخبـار و روايـتهـای مربوط به يك رويداد و نقد آنها، اقدام به تحليل و تفسير علل، آثار و پيامـدهای آنواقعه می‌نمايد.توضيح نكات درسی:از برجسته‌ترين آثاری كه به اين شيوه تأليف شده‌اند، ميتوان به كتاب تجارت الامـم ابوعلی مسكويه، تاريخ بيهقی و مروج الذهب مسعودی اشاره كرد.