«گسترش عدالت در سراسر جهان زیر پرچم امام عصر (عج)» و «آمادگی برای شهادت» بهترتیب مربوط به ... و ... از عوامل پویایی جامعهٔ شیعه در طول تاریخ بوده است.
برخی از جامعهشناسان گفتهاند، پویایی جامعهٔ شیعه در طول تاریخ، به دو عامل وابسته بوده است: الف ـ گذشتهی سرخ ـ اعتقاد به عاشورا و آمادگی برای شهادت و ایثار ب ـ آیندهٔ سبز: انتظار برای سرنگونی ظالمان و گسترش عدالت در جهان، زیر پرچم امام عصر (عج).