اگر یک جهان اجتماعی با کاستی‌ها و بن‌بست‌های دورنی مواجه شود، گرفتار کهولت و مرگ می‌شود. فروریختن اقتدار کلیسا سبب شد تا در دوران رنسانس، پادشاهان و قدرت‌های محلی به‌عنوان رقیبان دنیاطلب کلیسا، فرصت بروز و ظهور پیدا کنند. کشورهای غربی به اقتضای بازار مصرف، برخی صنایع وابسته را به کشورهای استعمارزده منتقل می‌کنند.