كدام گزينه دربارهٔ «معرفت شهودی» و «دروننگری» درست است؟
معرفت شهودی و دروننگری دو نوع شناخت متفاوت هستند كه اولی با ابزار قلب و دومی با همكاری عقل و قلب (نفس) بهدست میآيند (رد گزينههای ۱ و ۴). هركسی میتواند به هر يک از اين دو نوع شناخت دست پيدا كند ولی معمولاً به كسانی كه در طريق كسب معرفت شهودی قرار میگيرند، سالک و عارف گفته میشود. اما دروننگری بههيچوجه مختص فيلسوفان نيست و همۀ انسانها در طول زندگی از اين نوع شناخت تا حدی بهرهمند میشوند. زيرا همۀ افراد به يافتههای درونی خود، بیواسطه، آگاهی حضوری دارند و گاهی با عقل خود اين آگاهیهای درونی را تحليل میكنند و به دروننگری میرسند (رد گزينۀ ۲). توجه: يافتههای درونی انسان، نوعی علم بیواسطۀ حضوری هستند كه نفس يا قلب يا دل مستقيماً در درون خود شهود میكند. لذا میتوان گفت اين يافتهها نيز با ابزار قلب حاصل میشوند (چون هر علم حضوری و بیواسطهای اصطلاحاً با قلب ادراک میشود). پس «يافتههای درونی» و «معرفت شهودی» هر دو شناختی بیواسطه و حضوری هستند؛ با اين تفاوت كه اولی شناخت بیواسطۀ قلب از درونيات خود است ولی دومی شناخت بیواسطۀ قلب از حقايق بيرونی است.