به‌ترتيب در جامعه‌ای كه مشكل جمعيتی آن حل نمی‌شود كدام نهاد را می‌توان مقصر دانست؟ و اختلال در نهاد خانواده منجر به كدام مشكل می‌شود و كدام مورد زمينه‌ی تغيير سياست‌های جمعيتی ايران را به دنبال داشت؟
1 نهاد سياست ـ كاهش جمعيت ـ كاهش بی‌سابقه جمعيت
2 نهاد سياست ـ كاهش جمعيت ـ كاهش رشد سالانه‌ی جمعيت
3 نهاد فرهنگی ـ كاهش قدرت ملی ـ كاهش رشد سالانه‌ی جمعيت
4 نهاد فرهنگی ـ كاهش قدرت ملی ـ كاهش بی‌سابقه جمعيت