در ارتباط با نوع نگاه جامعهشناسی پوزيتيويستی و جوامعی كه اين نگاه در آنها جاری است، به سؤالات زير پاسخ دهيد: * اين نوع جامعهشناسی، نظم اجتماعی را بيشتر بر اساس چه مناسباتی توضيح میدهد؟ * اين نوع مناسبات را مبتنی بر چه چيزهايی میداند؟ * دو كاركرد پذيرش قواعد و مقررات در اين نوع از جوامع، چيست؟ * اين نوع جوامع در چه زمينهای موفق عمل نمیكنند؟
جامعهشناسی پوزيتيويستی، نظم اجتماعی را بيشتر بر اساس مناسبات بيرونی توضيح میدهد و اين روابط و مناسبات را مبتنی بر قرارداد، نفع، ترس و اجبار میداند. افراد جامعه براساس نوعی قرارداد، قواعد و مقرراتی را میپذيرند. اين قواعد، علاوه بر اينكه نفع افراد جامعه را تأمين میكنند، از آنها در برابر گزندها و آسيبها نيز محافظت مینمايند. جوامعی كه نظم اجتماعی را بر اساس الگوی پوزيتيويستی برقرار میسازند، شايد با تطميع و تهديد و اجبار قادر باشند پيشبينی رفتارها را تضمين كنند اما در جلب مشاركت و همكاری افراد بر اساس ميل، رضايت و رغبت، موفق عمل نمیكنند. ازاين رو هر روز بايد بر حجم قواعد و قوانين نظارتی و نيروها و ابزارهای كنترل كنندهٔ خود بيفزايند.