زمانی که فرد بر اساس ارادهٔ خود، خواستۀ جمعی را به خواستۀ فردی ترجیح میدهد، نقش کدام عامل در ایجاد رفتار مطرح میگردد و بیشتر به کدام جنبه از رشد انسان مربوط است؟
تفاوت انسان و حیوان این است که انسان مانند حیوان صرفاً بر اساس غریزه و خواسته قدم برنمیدارد، بلکه در کنار خواستهها آنچه که رفتار او را کنترل میکند، نگرش است، یعنی با وجود تشنگی نمینوشد و یا به احترام دیگران خواستۀ جمعی را به خواستۀ فردی ترجیح میدهد. احترام به دیگران، سوءاستفاده نکردن از دیگران، فداکاری کردن، کمک کردن و مواردی از این قبیل، هرچند مربوط به تعامل با دیگران و روابط اجتماعی هستند، ولی چون بار ارزشی دارند و کار خوب محسوب میشوند، بیشتر مربوط به رشد اخلاقی هستند. صفحه61و161